2006 ÖSS Sonuçları Neler Getirecek?

Geçtiğimiz günlerde 2006 Kılavuzunun yayınlanmasından sonra sistemde belli olmayan çok az şey kaldı. Artık sınavın yapılmasını bekliyoruz, tabii bu arada yapılacak sınav sonuçlarını yorumlamaya, onun üzerinde kafa yormaya şimdiden başladık. Sınav sonuçlarının açıklanmasından sonra biliyorsunuz tercihler başlayacak. Geçen yıllarda yaptıklarımıza ilave olarak bu yıl bizi ne gibi yenilikler bekliyor, bu yazımızda bunlardan söz edeceğim. Bunları birkaç başlık altında inceleyelim.

1. Lisans bölümlerine yerleşmede kullanılan SAY-2, SÖZ-2 ve EA-2 puan türlerinden barajı geçen aday sayıları nasıl olacak?

2005 ÖSS'de yerleştirmede kullanılan SAY, SÖZ ve EA puanlarının hesaplanma şartını neredeyse tüm öğrenciler yerine getirebildiği için sınava giren bir çok öğrenci için 3 puan türünde de puan hesaplanabiliyordu. Bu durumda şöyle bir sorun çıkıyordu. Örneğin EA'da 530 bin aday barajı aşmıştı ancak bunların hepsi EA öğrencisi olmadığı için kaç tanesinin EA tercihi yapacağı bilinemiyordu. O yüzden bir EA öğrencisi örneğin 68 bininci olmasına rağmen belki de EA öğrencileri içinde 30 bininci olabiliyordu. Çünkü EA dan barajı aşan 530 bin kişi içinde SAY ve SÖZ öğrencileri de vardı ve onlar aslında hiç EA tercihi yapmayacaklardı. Bizi sıralamada geçmişlerdi, bizden daha fazla EA puanı almışlardı  ama EA tercihi yapmayacakları için aldıkları puan ve bizi sıralamada geçmiş olmaları bir anlam taşımıyordu. Deyim yerindeyse tercih yapıırken onlar önümüzden çekilecek ve yalnızca EA öğrencileri kendi aralarında sıralanıp kendi aralarında yüksek puan alandan başlayarak yerleştirileceklerdi.
Bu sene ise her puan türü için ayrı ayrı baraj sınırları var. Bu yüzden EA-2 puanı; ortak alanları düşünmeyen ve MAT-2 ile EDS testini çözmeyen öğrenciler için hesaplanmayacak. EA-2 puanı neredeyse sadece gerçek EA öğrencileri için hesaplanacak. Dolayısıyla EA'dan barajı geçip puanı hesaplanan öğrencilerin neredeyse tamamı gerçekten EA tercihi yapacak öğrenciler olacak. Böyle olunca da öğrencilerin sıralaması tercihlerde çok çok anlamlı olacak.
Bunda en çok SÖZ-2 puanı ile bölüm kazanacaklar karlı çıkacaklar. Çünkü artık özellikle eşit ağırlık bölümü öğrencileri sözel puan ile öğrenci alacak programları daha az oranda seçecek ve sözel birincisi muhtemelen sözel grubundan çıkacağı için de sözel öğrencileri yerlerini daha rahat görme şansını yakalayacaklar.

2. Ortak alanlarda yer alan bölümlerin puanları sistem değişikliğinden nasıl etkilenecek?

Geçen yıllarda öğrencilerin ortak alanlardaki bölümlere yönelmesi genellikle kendi puan türlerinde yeterli puan alamamaları durumunda oluyordu. Örneğin bir sayısal öğrencisi yeterli SAY puanı alamayınca bu kez EA tercihi yapmaya yöneliyordu. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir durum var. Aday sınava giriyor, puanları geliyor, SAY puanını beğenmeyip EA'ya yöneliyordu. Oysa şimdi öyle değil. Çünkü SAY-2 puanı için MAT-2 ve FEN-2 çözmesi gerekirken EA-2 puanı için MAT-2 ve EDS testlerini çözmesi gerekiyor. Dolayısıyla bir sayısal öğrencisi sınavda doğal olarak MAT-2 ve FEN-2 testini çözer ve EDS testini çözmezse (ki bir çoğu çözmeyecek çünkü zamanları yetmeyecek) EA-2 puanı sıfır geleceği için EA tercihi yapamayacak. Bu nedenle yalnızca ortak alanlardaki bölümleri hedef olarak belirleyen bir sayısal öğrencisi daha en baştan MAT-2 ve EDS testlerini çözmelidir. Bunu yapacak öğrenci sayısının çok fazla olacağını zannetmiyoruz. O yüzden ortak alanlı bölümlere öncelikle ve çoğunlukla o puan türündeki öğrenciler yerleşecektir. Bu da bu bölümlerin puanlarının düşmesine neden olacaktır.

3. SAY-2 , SÖZ-2 ve EA-2 puanları geçen seneye göre nasıl değişecek ve yeni puanlar ne anlama gelecek?

Bunun için puanların 100-300 aralığına çekiliyor olmasının mantığını hatırlayalım. Olayı SÖZ-2 puanı üzerinde anlatalım. 2005 ÖSS de SÖZ puanı hesaplanan 710 bn aday vardı. Bu adaylarda 1. olanı 300 sonuncu olanı 100 puan almıştı. Yani 100 puan alandan 300 puan alana kadar 710 bin kişi sıralanmıştı. Bu sene ise SÖZ-2 puanı yalnızca gerçek sözelciler için hesaplanacak ve bu sene çok daha az örneğin 200 bin adayın SÖZ-2 puanı hesaplanacak. Dolayısıyla 100 puan alandan 300 puan alana kadar 200 bin aday sıralanacak. Bu durumda puanlar doğal olarak epey sürpriz olacak. Yani sözelciler yalnızca sözelcilerle yarışacak. Örneğin geçen yıllarda SÖZ puan türünde 1. olanlar hep sayısal öğrencileri iken bu sene 1. bir sözel öğrencisi olacak. Eskiden SAY ve EA'lar arasından, onları geçerek barajı aşmaya çalışan sözelciler yalnızca kendi puan türündeki adaylar arasından barajı geçmeye çalışacaklar ve daha kolay barajı geçecekler. Puanları belki artacak ama sınırlı kontenjanlar yine onları zorlayacak.
Burada şöyle bir çözüm işe yarayabilecek. Örneğin SÖZ-2 ile öğrenci alan bölümleri kontenjanlarını toplayarak en yüksek puanlıdan aşağıya doğru sıralayalım. En yüksek puanlı bölümün kontenjanı 50, 2. bölümün ki 60 eder 110, 3.bölümün kontenjanı 100 eder 210 ... gibi toplayarak en sona kadar gittiğimizi düşünelim. Bizim öğrencimiz örneğin 12 bininci olmuşsa biraz evvel topladığımız kontenjanlarda 12 bininci yer neresi ise adayımız bu civarda bir yere büyük olasılıkla yerleşecek demektir. Bunu tercih zamanı sizlerle ayrıntılı olarak konuşacağız.

Hepinize iyi çalışmalar diliyoruz. Tercih zamanı geldiğinde "keşke" dememek için, tercih edebileceğimiz okul sayısını olabildiğince artırmak için tek yol çok çalışmak.

Alaeddin Çulfaz
9 Şubat 2006