Bilim Dershanesi Rehberlik Servisi

Programın Amacı
Endüstri mühendisliği programının amacı, ürün veya hizmet üreten kuruluşların verimliliğini yükseltmek amacıyla insan, makine ve malzemenin etkili bir şekilde kullanılması için yöntem ve tekniklerin geliştirilmesi ve uygulanması ile ilgili konularda eğitim yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler
Endüstri mühendisliği programının ilk iki yılında, matematik, fizik, kimya gibi temel fen bilimleri dersleri ile statik, dinamik, mukavemet, malzeme gibi temel mühendislik dersleri, bilgisayar programlama ve ekonomi dersleri verilir.
Programın son iki yılında, yöneylem araştırması, istatistik, iş etüdü, ergonomi, mühendislik ekonomisi, tesis planlaması, üretim yöntemleri ve planlaması, envanter ve kalite kontrolü gibi temel endüstri mühendisliği dersleri ile çeşitli bölümlere özgü diğer dersler ve sistem tasarımı konusunda bir proje dersi verilmektedir.

Gereken Nitelikler
Endüstri mühendisliği programında başarılı olabilmek için analitik düşünme yeteneğine sahip ve yaratıcı olmak, mühendisliğe ve sosyal bilimlere ilgi duymak gerekmektedir. Bulunması gerekli diğer önemli nitelikler arasında insanlarla işbirliği yapabilme ve düşünceleri başkalarına aktarabilme gücü sayılabilir.

Mezunların Kazandıkları Unvan ve Yaptıkları İşler
Endüstri mühendisliği bölümlerini bitirenlere “Endüstri Mühendisi” unvanı verilir. Endüstri mühendisliğinin diğer mühendislerden farkı, üretim sistemlerinin tasarım ve işletmelerinde insan faktörünü daima göz önünde bulundurması, sistemlere ve problemlerin çözümüne bir bütün olarak yaklaşabilmesi ve çeşitli mühendislik ve işletme disiplinlerinin sentezini yapabilmesidir.
Endüstri mühendisleri fabrikalarda iş analizleri yaparlar. İnsan ile üretim araçlarının en uygun şekilde yerleştirilmesi ile üretimin miktar ve kalitesinin artırılmasına çalışırlar.

Çalışma Alanları
Endüstri mühendisleri kamu ve özel sektöre ait fabrikalarda iş bulabilirler. Endüstri mühendisliği ülkemizde gittikçe önemi artan bir mühendislik alanıdır. Gerek kamu sektöründe gerek özel sektörde endüstri mühendislerine ihtiyaç duyulmaktadır.

Endüstri Mühendisleri bütünleşik üretim ve hizmet sistemlerinin tasarımını yapar, planlar, bu sistemleri yönetir ve çevrimini sağlar. Girdilerin en efektif şekilde kullanılması ve süreçlerin performansının yükseltgenmesi, bağıl olarak çıktı miktarlarının ve kalitesinin arttırılması Endüstri Mühendislerinin başlıca görev ve sorumluluk alanlarıdır. Endüstri Mühendisleri bu görev ve sorumlulukları yerine getirirlerken sosyal bilimler, bilgisayar bilimleri, temel bilimler, yönetim bilimleri, çağdaş iletişim becerileri ile birlikte fiziksel, davranışsal matematik, istatistik/olasılıktan yararlanırlar.
Endüstri Mühendisliğini diğer mühendislerden farklı kılan en önemli nitelikler, insan odaklı olması ve bütünsel bakış açısıyla olaylara yaklaşmasıdır. Yani sistemin merkezindeki en önemli faktörün insan faktörü olduğunun bilincinde olma ve sistemin tüm bileşenlerini etkileşimli sonuçlar bütünü içerisinde ele almaktır.
Endüstri Mühendisleri, kuruluşun kaynaklarının dengeli dağıtımından, etkin kullanımından ve uzmanlar arasındaki işbirliğinin kurulmasında da sorumludur. Bir örgütün kendi özgün uğraşları yanında, farklı alanlardaki uzmanlarla yönetim arasında bir köprü gibi iletişim görevi de yapar.
Endüstri Mühendisliği, her düzeydeki yöneticinin karar verme aşamasında ihtiyaç duyduğu bilgi desteğini, bilimsel yöntemler kullanarak veren kişidir. Bu nedenle bir Endüstri Mühendisi kamu, ticaret, hizmet, tasarım, sanayi ve hatta askeri alanda faaliyet gösteren bütün örgütlerde çalışabilir.

19. yüzyılda ortaya çıkan Endüstri Mühendisliğinin farklı kaynaklarda farklı şekillerde tanımları yapılmaktadır.Bu tanımlar içinde en fazla kabul gören ve geçirdiği evrimsel süreç sonunda günümüzde geldiği noktayı en iyi belirleyen tanım, Amerikan Endüstri Mühendisleri Odası tarafından yapılan tanımdır. Bu tanıma göre;

Endüstri Mühendisliği; İnsan, makina ve malzemeden oluşan bütünleşik sistemlerin tasarımı, geliştirilmesi ve kurulması ile ilgilenir. Bu tür sistemlerden elde edilecek sonuçların belirlenmesi, kestirilmesi ve değerlendirilmesinde matematik, fizik ve sosyal bilimlerdeki özel bilgi ve beceriyi mühendislik çözümleme ve tasarımının ilke ve yöntemleriyle birleştirerek kullanır.

Verilen tanım genel çizgileriyle incelendiğinde, Endüstri mühendislerinin mal ve/veya hizmet üreten sistemlerin tümünde profesyonel olarak faaliyetlerde bulunabilecekleri açık bir şekilde görülmektedir. Bu sistemlere örnek olarak otomobil, buzdolabı, tekstil, kağıt, makina, uçak vb. mal üreten her türden fabrikaların yanı sıra hizmet üretiminde bulunan sağlık kurumları, eğitim kurumları ve yerel yönetimler verilebilir.

Endüstri Mühendisliğini diğer mühendislerden farklı kılan en önemli nitelikler, insan odaklı olması ve bütünsel bakış açısıyla olaylara yaklaşmasıdır. Yani sistemin merkezindeki en önemli faktörün insan faktörü olduğunun bilincinde olma ve sistemin tüm bileşenlerini etkileşimli sonuçlar bütünü içerisinde ele almaktır.

Endüstri Mühendisleri, kuruluşun kaynaklarının dengeli dağıtımından, etkin kullanımından ve uzmanlar arasındaki işbirliğinin kurulmasında da sorumludur. Bir örgütün kendi özgün uğraşları yanında, farklı alanlardaki uzmanlarla yönetim arasında bir köprü gibi iletişim görevi de yapar.

Endüstri Mühendisliği, her düzeydeki yöneticinin karar verme aşamasında ihtiyaç duyduğu bilgi desteğini, bilimsel yöntemler kullanarak veren kişidir. Bu nedenle bir Endüstri Mühendisi kamu, ticaret, hizmet, tasarım, sanayi ve hatta askeri alanda faaliyet gösteren bütün örgütlerde çalışabilir.

ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİNİN İŞ OLANAKLARI

Her ne kadar isminde endüstri kelimesi geçse de, Endüstri Mühendisleri sahip oldukları yaklaşım, ilke, model ve teknikler ile gerek endüstri ve gerekse hizmet işletmelerinde çalışabilecek niteliklere sahiptirler. Çünkü yüksek verimlilik ve kalite ile düşük maliyet her iki tip işletme için de söz konusudur. Türkiye'de yapılan araştırmalara göre;

• Endüstri Mühendislerinin %86'sı imalat, %6'sı enerji ve %7'si ulaştırma sektöründe çalışmaktadır.
• Endüstri Mühendislerinden çoğunlukla büyük kuruluşlarda çalışmaktadırlar. %36 'sı 800 'den fazla personel çalıştıran işletmelerde bulunmaktadır.
• İşletmeler Endüstri Mühendisi çalıştırmayı ve sayılarını arttırmayı büyük çoğunlukla istemektedirler.
• Endüstri Mühendislerinin en çok çalıştıkları faaliyetler; Üretim Planlama, ve Kontrol, İş Etüdü, Yatırım Planlaması, İnsangücü Planlaması, İş Yeri Düzenleme, Proje Yönetimi, İş Değerlendirme ve Ücret Sistemleri ve Yönetim Bilişim Sistemleridir.
• Organizasyonlarında Endüstri Mühendisliği Birimi bulunan işletme oranı %24 olup, daha çok Tekstil ve Giyim, Elektronik ve Otomotiv işletmelerinde Endüstri Mühendisliği Birimleri bulunmaktadır.
• Endüstri Mühendisliğinin toplam mühendisler içerisindeki oranı %6 'dır.
• Endüstri Mühendisleri daha çok üretim planlama (%29) ve Endüstri Mühendisliği (%21) isimli bölümlerde çalışmaktadırlar.
• Endüstri Mühendisleri, %47 mühendis, %30 şef, %11 müdür ünvanları ile çalışmaktadırlar. Daha düşük oranlarda müdür yardımcısı, şef yardımcısı, baş mühendis ünvanları da kullanılmaktadır.

İşletme organizasyonlarında Endüstri Mühendisliği'nin yeri özellikle gerçekleştirilen faaliyetlere bağlı olarak değişebilmektedir. Üretime destek faaliyetler olan iş ve zaman etüdü, işyeri düzenleme, hat dengeleme, verimlilik hesaplamaları, kapasite analizi faaliyetleri genellikle fabrika (işletme) müdürüne bağlı bir endüstri mühendisliği birimince yürütülmektedir. Ayrıca Endüstri Mühendisleri planlama ve kalite güvencesi birimlerinde de çalışmaktadırlar.

Endüstri Mühendisliği günümüzde büyük ölçekli işletmelerde tam anlamıyla tanınmakta ve Endüstri Mühendisi istihdamı her geçen gün artmaktadır. Artık bankacılık, sigortacılık, danışmanlık, turizm ve sağlık sektörlerinde yer alan hizmet işletmelerinde de endüstri mühendisi çalışmaya başlamıştır.

1- İş tasarımı, iş ölçümü, ücret yönetimi: İş sistemlerinin gözlem, analiz, yöntem geliştirme, standartlaştırma, süre belirleme ve işgören eğitimini destekleme amaçlarıyla incelenmesini; iş değerleme sisteminin kurulmasını ve buna bağlı olarak ücret teşvik sistemi ile ücretlendirme politikalarının belirlenmesini kapsar.

2- İşyeri düzenleme ve malzeme yönetimi: İşyerindeki makine ve tesisatın yerlerinin belirlenmesini, malzeme akışının düzenlenmesini, işyeri güvenliğinin arttırılmasını, kullanılan araç ve gereçlerin standartlaştırılması ile taşıma-stok-bakım-onarım-yenileme-genişleme gibi faaliyetlerin planlamasını kapsar.

3- Üretim planlaması ve kontrolü: Üretilecek ürün miktarına ve işyeri kapasitesine bağlı olarak, üretimin planlanmasını ve çizelgelenmesini; tezgah yükleme, hammadde, yarı mamul ve mamul stoklarının kontrolünü ve depolanmasını; ekonomik üretim miktarlarının saptanmasını kapsar.

4- Maliyet ve bütçe kontrolü: Üretim maliyetinin tahmini, birim maliyetlerin hesaplanması ve kontrolü için gerekli kayıt düzeninin ve sistemin tasarımını; gereksiz malzeme ve işgücü kullanımının önlenmesini kapsar.

5- Kalite yönetimi: Çoğunlukla istatistiki yöntemler kullanılarak, üretilen mamullerin istenen kalitede olup olmadığının belirlenmesini, toplam kalite yönetimi felsefesinin uygulanması ve kalite güvence sistemlerinin oluşturulması için gerekli sistemlerin tasarlanmasını, kurulmasını, işletilmesini ve kontrol edilmesini kapsar.

6- İşbilim: İnsan, makine, çevre, ilişkilerini inceleyerek, insanların sağlıklı ve üretken bir şekilde çalışabilmeleri için gerekli düzenlemelerin yapılmasını kapsar.

Bilim Dershanesi Rehberlik Servisi

Bölüm hakkında daha ayrıntılı bilgileri, aşağıdaki eski mezunlarımıza mail atarak edinebilirsiniz.