Anasayfa
Öğretmenlerimizden Seçme Yazılar
TARİH TERİMLERİ...

Tarihsel süreçte, meydana gelmiş olayların anlaşılabilmesi, bazı kavramların yerli yerinde kullanılmasını gerektirmektedir. Özellikle, tarih biliminde çok sık karşılaştığımız bazı kavramları bu yüzden aşağıda çıkardık.

KLAN: En küçük toplumsal birim. İlkel aile.

KAST: Hindistan da, katı sınıf kurallarından oluşan, siyasi birliği engelleyen oluşum.

KÜLTÜR (EKİN-HARS):Bir toplum ya da toplumlara ait maddi-manevi öğeler.Veya geçmişten günümüze gelen, insan eliyle oluşturulmuş bilgi birikimi.

TÖRE: Yazısız hukuk kuralları(Töre dinsel kurallar değildir).

MİLİYETÇİLİK: Bir ferdin içinde yaşadığı topluma karşı duyduğu bağlılık duygu ve şuurudur. Toplumun, siyasi-ekonomik-kültürel açıdan en üst seviyeye getirme çabaları.

OLİGARŞİ: Belli bir zümrenin, ailenin devlet yönetiminde söz sahibi olması.

ARİSTOKRASİ: Soylu grupların devlet yönetmesi.(Oligarşi-Aristokrasi Cumhuriyete yakın yönetim şekilleridir.)

FEODALİZM: Devlet birliğinin olmadığı, toprağın temel üretim aracı olduğu, eşitsizlik üzerine kurulu düzen.

DEREBEYLİK: Feodal yapıdaki yönetim biçimi (Yerel)

MUTLAK MONARŞİ: Egemenliğin kaynağının tek bir kişide toplandığı yönetim biçimi.(Krallık-İmparatorluk gibi)

CUMHURİYET: Egemenliğin kaynağının toplum olduğu, devlet organların seçimlerle ve belli yetkilerle belirlendiği yönetim biçimi.(Halkın ortak bilinciyle oluşmuş sistem)

DEMOKRASİ: Halkın, yönetim sistemi içerisinde temsilcileri aracılığı ile yönetime müdahalesidir.

LİBERALİZM: Davranışlarda ve ekonomide serbestliği savunan görüş.

 KAPİTALİZM (Anamalcılık):Üretimin ,üretim araçlarının büyük ölçüde özel mülkiyetin elinde olduğu, piyasa ekonomisinin egemen olduğu ekonomik sosyal yapı.

SOSYALİZM: İktidar ve üretim araçlarının ortak mülkiyetle kontrol edilmesi gerektiği fikrini savunan sistem.

EMPERYALİZM: Bir devletin sınırlarını başka devlet veya devletlerin aleyhine genişletmesi. Farklı sosyal-ekonomik-kültürel yapının güçlü bir otorite altında toplanması.

ÜNİTER DEVLET: Farklı toplumsal yapıdan oluşsa da, siyasi otoritenin tek merkezde toplandığı, merkezi otoritenin tek anayasa ile sağlandığı devlet biçimi.

DEVLET: Belirli bir toprak parçası (vatan) üzerindeki insan topluluklarının, bir egemenlik ve hukuk içerisinde siyasi bir güç altında örgütlenmesi.

MİLLET(Ulus): Geçmişte birlikte yaşamış gelecekte de birlikte yaşama arzusu gösteren insan topluluğu.

VATAN(Ülke):Sınırları belli bir toprak parçası.

ANAYASA: Bir devletin yönetim biçimini, kişi hak ve özgürlüklerini belirleyen temel kanun.

 FEDERASYON: Kendilerine ait yürütme, yargı organlarından oluşan devletçiklerin bir araya gelerek ortak bir anayasa, bir siyasi güç etrafında birleşmesi.

FEDERAL: Özerk bölgelerin(içişlerinde serbest)belli bir otonomi altında birleşerek bir devlet sistemi içerisinde yönetilmesi.

ULUSAL EGEMENLİK: Halkın, devlet yönetiminde belirleyici olması. Kendi geleceğini, kendi hür iradesiyle belirlemesi.

ULUSAL BAĞIMSIZLIK: Bir ülkenin uluslar arası alandaki bağımsızlığı-devlet otoritesini başka bir ülkenin etkisi olmaksızın kullanabilmesidir.

DEVRİM: Belli bir alanda yapılan hızlı ve köklü değişim.

İNKILAP: Toplum yapısını, düzenini daha iyi bir duruma getirmek amacıyla yapılan değişim.

İHTİLAL: Bir ülkedeki, siyasi-sosyal-ekonomik yapının yasalara uymadan, şiddet ve kuvvet kullanarak değiştirilmek istenmesi.

SAVAŞ: Bir ülke ya da ülkeler grubunun başka bir ülke veya ülkeler grubuna karşı giriştiği topyekûn saldırı veya savunma

MUHAREBE: Bir savaş esnasında iki taraf silahlı kuvvetlerinin karşılıklı çatışması (Bölgesel çatışma)

ASİMİLASYON: Güçlü ve hâkim bir kültürel yapının kendisinden daha az gelişmiş veya zayıf bir kültürel yapıyı kendi içinde eritmesi.

MİSYON: Görev (Tarihte üstlenilen rol)

ANARŞİZİM: Her türlü toplumsal otoriteyi reddeden düşünce sistemi.

13 Şubat 2009