İnsanların öğrenme ihtiyacı, insanlık tarihiyle başlar. Eski çağlarda örgütlü bir öğrenim olmadığından ilk öğrenmeler "bire bir" yöntemiyle yapılmış daha sonra öğreticinin tek, öğrenenlerin birden çok olması örgütlü öğretimi dolayısıyla "okullaşma" yı doğurmuştur.
İnsanların daha çok öğrenme, daha iyi öğrenme, daha önde olma isteği okul sistemi dışında "ücretle öğrenme" yi gündeme getirmiştir. Bu isteklerin çoğalması "Özel Öğretim Kurumları" nı doğurmuştur.
Türkiye'de özel dershaneler 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları yasası ve bu yasaya dayanarak hazırlanan diğer mevzuat esaslarına göre açılmakta ve faaliyetlerine devam etmektedir.
Türkiye'de Özel Dershaneler Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde ve denetiminde faaliyet göstermektedir. Eğitim öğretim yönü Milli Eğitim Bakanlığınca, ticari yönü de SSK, Bağkur, Maliye Bakanlığı tarafından denetlenmektedir.
Özel Dershaneler bugünkü statülerine 08.05.1965 tarih ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Yasası ile kavuşmuştur. Bu yasanın yürürlüğe girdiği 1965 yılında 12 ilde 43 özel dershane varken 2005 yılı verilerine göre dershane sayısı yaklaşık 3500'e, öğrenci sayısı 965000'e ve öğretmen sayısı sa 37750'ye yükselmiştir.
Yurdumuzda özel dershanelerin kuruluş amacı:
Öğrencileri;
a) Zayıf oldukları derslerden yetiştirmek,
b) Bilgi seviyesini yükseltmek,
c) Bir üst okul giriş sınavlarına hazırlamak,
d) Belli alanlarda ilerlemek amacıyla araştırma, inceleme yapmak, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda uzmanlaşmak isteyen öğrencilere gerekli olanak ve ortam sağlamak, bu gibi öğrencileri tespit ve teşvik etmek,
e) Rehberlik hizmetleri vermek,
f) Psikolojik danışmanlık yapmak,
g) Sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerde bulunmaktır.
Türkiye'de dershaneler günümüzde;
OKS (Ortaöğretim Kurumları Sınavı) Fen Lisesi, Anadolu lisesi, Anadolu Öğretmen Lisesi, Askeri Liseler ve çeşitli liselere öğrenci hazırlama
ÖSS (Öğrenci Seçme Sınavı) Üniversiteler öğrenci hazırlama
KPSS (Kamu Personeli Seçme Sınavı) Devlet memurluğuna hazırlık;
TUS (Tıpta Uzmanlık Sınavı) İhtisas yapacak doktorları yetiştirme gibi alanlarda faaliyet göstermektedir. Bu faaliyet alanlarından en yaygın olanı ÖSS ve OKS dir. Bunların dışında resim, müzik, yabancı dil, spor, bilgisayar vb. alanlarda da kurslar düzenlenmekte ve çalışma yapılmaktadır.
Dershaneler günümüzde en yaygın faaliyetlerinden olan "liselere ve üniversitelere hazırlık" çalışmalarıyla "okullara takviye" "sınavlara hazırlama" yanında üniversitelere bilgi donanımı yüksek, temel kavramları bilen öğrenciler göndermektedir.
Dershanelerde etkin rehberlik hizmetleri ile "Sınav Sistemleri", "Verimli Çalışma Yöntemleri", "Motivasyon", "Alan ve Meslek Seçimi" yanında "Psikolojik Danışmanlık" hizmetleri de verilmektedir. Dershaneler öğrenciler için hazırladıkları test, dergi ve kaynak kitaplarla yayın sektörümüzde de önemli bir yer tutmakta, bunlara bağlı yan kuruluşları beslemektedir.
Günümüzde dershanecilik gerek Türkiye'de gerekse dünyanın diğer gelişmiş ülkelerinde önemli bir sektör olarak varlığını sürdürmektedir.
Rekabete dayalı üniversite giriş sisteminin bulunduğu başta Japonya olmak üzere Yunanistan, Güney Kore, İngiltere, Avustralya, Fransa, İspanya, Portekiz, İtalya ve İsrail gibi pek çok ülkede özel dershane benzeri kurumlar vardır. Hatta küçük değişiklikler göstermekle birlikte Amerika Birleşik Devletleri'nde bile bu tür kurumların olduğu bilinmektedir.
Dünyada dershaneciliğin en yaygın ve gelişmiş olarak görüldüğü Japonya'da özel dershanelere giden öğrencilere devlet burs, kredi, sosyal yardım adı altında destek sağlamaktadır.
Günümüzde Türk Milli Eğitiminin vazgeçilmez bir parçası olan dershaneler okulları alternatifi değil onların tamamlayıcısı olarak işlevlerini yerine getirmekte ve Türk ekonomisine büyük bir istihdam ve katma değer yaratmaktadır.
22 Şubat 2007 |
